woensdag 1 april 2009

Is de openbare bibliotheek boysproof?

  • Lezen is bij meisjes populairder dan bij jongens.
  • De openbare bibliotheek wordt meer door vrouwen gebruikt dan door mannen.
  • In de openbare bibliotheken werken voornamelijk vrouwen, behalve dan in het topmanagement.

Dit zijn een paar feiten die ik mij realiseerde toen ik een presentatie bijwoonde van een project van een Gelderse instelling die het jeugd- en jongerenwerk ondersteunt. Het project droeg kortweg de titel "boysproof" en had tot doel om jeugd- en jongerenwerkers bewust te maken van het feit dat verschillen tussen jongens en meisjes vaak worden bevestigd, zo niet onbewust bevorderd, door de cultuur en organisatie van het systeeem (onderwijs, sportverenigingen, jeugdclubs) waarin de kinderen dagelijks functioneren.


Met de inzichten die de presentatie mij aanreikte ben ik eens gaan opletten of er in ons vak aandacht is voor verschillen tussen jongens en meisjes. Mogelijk dat de jeugdbibliothecarissen hier heel bewust mee omgaan, maar in de vakliteratuur ben ik het afgelopen jaar niets tegengekomen. Veel aandacht voor marketing, voor nieuwe concepten voor jeugdbibliotheekwerk (de 100 talenten) en veel aandacht voor retail-achtige inrichting en presentatie. Maar aandacht voor het verschil tussen jongens en meisjes? Ik ben het niet tegengekomen.

Nu ben ik zelf atijd nogal geneigd geweest om dit soort "gender-discussies" uit de weg te gaan. Gelijkheid van de sexes is in mijn beleving belangrijker dan wat hen onderscheid. Maar in het echte leven kun je natuurlijk volop waarnemen dat verschillen tussen vrouwen en mannen nog steeds in systemen een rol spelen. En de genoemde presentatie heeft mij op veel punten de ogen geopend. Als ik nu een bibliotheek binnenloop valt het me op dat de medewerkers bijna altijd allemaal vrouw zijn, dat de kinderen bijna altijd door vrouwen worden voorgelezen, dat er in inrichting of in organisatie van activiteiten geen specifieke aandacht is voor wat jongens bezighoudt en motiveert.


Ik realiseer me dat ik maar beperkt zicht heb op de dagelijkse praktijk en al helemaal niet op inhoudelijke onderbouwing van het werk van de jeugdbibliothecarissen. Maar het thema laat me niet los omdat ik het nog steeds voor de ontwikkeling van de openbare bibliotheek van strategisch belang vind dat we expliciet laten zien dat we actief iedereen erbij willen betrekken. Ouderen, jongeren, allochtonen, mensen met een beperking, jongens, meisjes. De bibliotheek is er voor iedereen, dat blijft toch het fundament onder ons bestaansrecht.


Kortom, ik wil de vraag opwerpen Is de openbare bibliotheek boysproof? en ben op zoek naar vakgenoten die antwoord kunnen geven op de volgende vragen:

  • Is het verschil tussen meisjes en jongens een thema in het dagelijks werk van (jeugd-) biliothecarissen?
  • Zijn er voorbeelden van initiatieven om de dienstverlening aan te passen aan de belevingswereld van jongens?
  • Welke boeken of artikelen moet ik gelezen hebben om inzicht te krijgen in de rol van "gender-verschillen" in de ontwikkeling van jonge kinderen?

Wie voelt zich aangesproken door dit thema en wil, samen met mij, de zoektocht naar informatie en (misschien) nieuwe beleidsvisies ondernemen?